نارسایی قلبی

اصطلاح نارسایی قلبی در توصیف علایمی به کار می رود که در اثر ضعف عملکرد قلب در حین عمل پمپاژ و رساندن خون به بدن رخ می دهد. این علایم در حال استراحت یا فعالیت بدنی بروز می کند.

قلب به طور طبیعی چگونه کار می کند؟

گردش خون امری کاملا ضروری است چرا که غذا و اکسیژن از طریق آن به بافت ها و اندام های بدن می رسد. همچنین گردش خون  مواد زاید را به ریه ها و کلیه ها می رساند تا آنها را از بدن دفع کند.

قلب از دو تلمبه عضلانی تشکیل شده که با هماهنگی کار می کنند. خون از ماهیچه ها و اعضای بدن وارد بطن راست (طرف راست) قلب می شود.این قسمت قلب خون را به شش ها می فرستد تا در آنجا اکسیژن گرفته و دی اکسید کربن را از دست بدهد. سپس این خون سرشار از اکسیژن وارد بطن چپ (طرف چپ) قلب می شودو از آنجا از طریق شریان ها به همه قسمت های بدن از جمله خود ماهیچه های قلب می رسد.حرکت خون درون قلب به وسیله سیستم دریچه ای تنظیم می شود که جریان خون را در مسیر صحیح هدایت می کند . قلب در ورودی و خروجی هر یک از بطن های پمپ کننده دو دریچه دارد.

چه چیزی باعث بروز نارسایی قلبی می شود؟

مشکل قلبی ممکن است در نتیجه صدمه به ماهیچه قلب به وجود بیاید . گاهی صدمه به دلیل سکته قلبی ایجاد می شود اما بعضی اوقات دلیل آن مصرف بیش از اندازه الکل و یا عفونت ویروسی است.

در بعضی افراد دلیل صدمه به ماهیچه های قلب کاملا ناشناخته است. این حالت کاردیومیوپاتی نامیده می شود. همچنین نارسایی قلبی ممکن است نتیجه عواملی باشد که یک بار اضافی بر قلب تحمیل می کنند. ممکن است سال ها بدون بروز کوچکترین مشکلی با این بار اضافی کنار بیایید.مشکلاتی که ممکن است باعث تحمیل بار اضافی بر قلب شوند عبارت است از:

فشار خون بالا

کم خونی

دریچه های قلب که یا خون پس می زنند و یا خیلی تنگ هستند

بیماری های تیروئید

ضربان بیش از اندازه سریع یا آرام قلب

گاهی بعضی از بیماری های ریوی با تحت تاثیر قرار دادن بطن راست قلب باعث بزرگ شدن آن می شوند. اگر چه معمولی ترین دلیل مشکل طرف راست قلب مربوط به مشکل طرف چپ قلب است. یکی از علایم ابتدایی نارسایی طرف راست قلب ورم قوزک پاست.

ایتدایی ترین دلایل مشکلات طرف چپ قلب، صدمه به پمپ های ماهیچه ای بطن چپ است که در اثر حمله قلبی، بیماری های دریچه میترال و دریچه آئورت به وجود می آید.از علایم آن می توان به خستگی و تنگی نفس اشاره کرد.

علایم نارسایی قلبی چیست؟

 خستگی مفرط، تنگی نفس، تورم قوزک پا و ورم در پا.

این علایم ممکن است به طور ناگهانی بروز کنند ، ممکن است در نتیجه حمله قلبی به جود بیاید و یا ممکن است در طول هفته ها و یا حتی ماه ها به آرامی پیشرفت کند.

1- خستگی مفرط

ابتدایی ترین مشخصه بروز نارسایی قلبی خستگی مفرط و از دست دادن انرژی است که در این حالت در فعالیت کم بدنی و یا حتی در حال استراحت دیده می شود.خستگی می تواند کاملا شدید باشد و امکان انجام فعالیت های روزمره و معمولی را برای فرد سخت کند.خستگی حداقل تاحدی در اثر کاهش جریان خون در ماهیچه های درگیر فعالیت بوده و یکی از اولین علایم ابتدایی بروز نارسایی قلبی به شمار می آید.

2- تنگی نفس

تنگی نفس هم یکی از علایم شایع نارسایی قلبی است. مشکل طرف چپ قلب در پمپ کردن خون به شریان ها باعث اعمال فشار بر عکس در گردش خون می شود که می تواند باعث انباشته شدن مایع در فضای جنب شش ها شود.احتمال وقوع این مشکل زمانی بیشتر می شود که شما در حال استراحت و یا ورزش باشید و ممکن است متعاقب آن سرفه کنید.تنگی نفس ممکن است حقیقتا خواب شما را مختل کند. به طوری که لازم باشد بنشینید و یا حتی برای استنشاق هوای تازه به کنار پنجره بروید.

3- ورم قوزک پا و پا:

افرادی که   قلبی دارند بیشتر در ناحیه پا و یا قوزک پا دچار تورم می شوند این تورم ممکن است در ساق پا ، ران و کشاله ران یا حتی در ناحیه شکم هم دیده شود.این تورم در اثر احتباس آب و نمک  به وجود می آید ..

نارسایی قلبی تنها عامل ایجاد تنگی نفس و تورم نیست:

در حین انجام فعالیت طبیعی است که نفس نفس بزنید. تنگی نفس زمانی مشکل جدی است که شما دریابید در مقایسه با دیگر هم سن و سال هایتان بیشتر دچار تنگی نفس می شوید.

تنگی نفس بین سیگاری ها به دلیل ابتلای به برونشیت و یا نفخ بسیار شایع است. بروز تنگی نفس در زمان تقلا کردن در افراد چاق حتی بدون مشکل قلبی طبیعی است و گاهی تورم پا نیز در آنها دیده می شود.

وریدهای گشاد شده دلیل اصلی تورم به خصوص در زنان است. تورم قوزک پا ممکن است در اثر عوارض مصرف برخی داروها باشد.

تورم پا بعضی اوقات هم در افرادی دیده می شود که برای مدتی طولانی می نشینند. برای مثال بعد از یک مسافرت طولانی فرد مطمئنا دچار تورم در پا می شود.

نارسایی قلبی چگونه تشخیص داده می شود؟

هرگاه شما به دلیل علایمی که قبلا توضیح داده شد به پزشک مراجعه کنید، ممکن است او تشخیص نارسایی قلبی بدهد.

در برخی موارد پزشک می تواند بعد از انجام معاینه تشخیص نهایی بدهد. پزشک ضربان قلب و فشار خونتان را اندازه گیری می کند و اندازه قلبتان را هم تعیین می کند . او وضعیت ریه های شما را برای تعیین وجود مایع در شش ها بررسی می کند ضمنا پا و دیگر اعضای بدنتان را معاینه می کند و به صدای قلبتان گوش داده و به دنبال دلیلی برای تجمع خون در سیاهرگ ها می گردد.

سپس وضعیت کلیه ها و بیماری تیروئید را بررسی می کند.

احتمالا لازم است چند آزمایش دیگر هم انجام دهید. بهترین روش اطمینان از صحت عملکرد قلب انجام اکوکاردیوگرافی است.

با این روش به راحتی و بدون درد در حین پمپاز قلب عکس هایی تهیه می شود و چگونگی پمپاژ قلب را به وضوح به تصویر می کشاند. این روش تشخیص پزشکان را راحت تر می کند.

چه اقداماتی برای رفع نارسایی قلبی می توان انجام داد؟

می توان بعضی از مشکلاتی را که منجر به بروز نارسایی قلبی خواهد شد، رفع کرد.برای مثال می توان کم خونی شدید یا بی نظمی ضربان قلب که در اثر فعالیت بیش از حد تیرویید به وجود آمده است را به راحتی درمان کرد.

بعضی اوقات پزشک بعد از معاینه می تواند علت بروز مشکل قلبی را تشخیص دهد. بعضی از بیماری های قلبی مثل مشکلات دریچه های قلب و یا ناهنجاری های ارثی که گاه تا زمان بلوغ و بزرگسالی مخفی می ماند به وسیله جراحی رفع می شوند.

در بسیاری از بیماران مشکل قلبی در نتیجه اختلال در عمل پمپاژ قلب به وجود می آید و در حال حاضر هیچ درمانی برای آن نداریم. با این حال چشم انداز درمان بسیاری از بیماری های قلبی در سال های اخیر دچار تغییرات اساسی شده است.

به وسیله چه اقداماتی می توانید به خودتان کمک کنید؟

با تغییر در نحوه زندگی و استفاده از درمان های پزشکی علایم بیماری به طور موثری بهبود پیدا می کند.برای محدود کردن پیشرفت نارسایی قلبی بعضی اقدامات می توانند خیلی موثر باشند:

1- با رعایت یک رژیم غذایی که به وسیله متخصص تغذیه تجویز شده است میزان مصرف نمک و چربی را کاهش دهید.

میزان کلی چربی مصرفی خود را کم کنید و در عوض غذاهای نشاسته ای (نان، برنج، غلات، و سیب زمینی ) بخورید اما باید به یاد داشته باشید که در مصرف این مواد نباید زیاده روی کرد.

2- مصرف چربی های اشباع را به سرعت قطع کرده و مقادیر کمی اسیدهای چرب غیر اشباع و اسیدهای با یک بند دوگانه جایگزین کنید( چربی های اشباع در کره، پنیر چرب، چربی خوک، عصاره گوشت، روغن نارگیل، و روغن خرما یافت می شود). چربی ها با اسید چرب غیراشباع در روغن دانه ذرت ، روغن گل آفتابگردان، روغن سویا، و روغن ماهی یافت می شود.

بعضی از مارگارین ها و Spreads از چربی های غیر اشباع تشکیل شده است. چربی های با یک بند دوگانه در روغن زیتون ، روغن گردو، روغن دانه های رسیده و در برخی مارگارین ها و Spreads یافت می شود.

3- حتما روزانه پنج سهم میوه و سبزی در برنامه غذایی خود بگنجانید

4- خوردن ماهی 2 تا 3 بار در هفته می تواند مفید باشد.

5- نمک را از برنامه غذایی خود حذف کنید. برای حذف نمک ابتدا سعی کنید نمکدان را سر میز غذا نیاورید. سپس سعی کنید غذاها را بی نمک بپزید و به جای نمک از انواع سبزی برای مزه دار کردن غذا استفاده کنید.

بهتر است اجزای تشکیل دهنده غذاها را از روی برچسب آنها بررسی کنید. غذاهایی انتخاب کنید که سدیم کمتری دارند (سدیم موجود در نمک است که باعث افزایش فشار خون می شود . مطمئن باشید که شما نمک مورد نیاز بدنتان را از طریق نمک پنهان در غذاهای فرآیند شده و نان دریافت می کنید.

رسیدن به وزن ایده آل:

اگر اضافه وزن دارید باید وزنتان را کم کنید . سعی نکنید که خیلی سریع وزن کم کنید. برای این کار می توانید با متخصص تغذیه مشورت کنید.

کاهش تدریجی و یکنواخت وزن در حدود نیم کیلوگرم در هفته راه مفیدی است. به این ترتیب احتمال بیشتری وجود دارد که وزن کم کنید و مهم تر این است که آن را ثابت نگه دارید.

اگر خیلی اضافه وزن دارید کم کردن حتی 10 درصد از وزنتان برای سلامتی بسیار مفید است.

اگر سیگاری هستید ترک کنید. ترک سیگار عامل بسیار مهمی است که یک سیگاری می تواند برای افزایش طول عمر خود انجام دهد.اگر سعی کردید سیگار را ترک کنید و موفق نشدید راه های دیگری هم برای این کار وجود دارد که عبارت اند از محصولات کمکی در ترک سیگار ، درمان متناوب شامل هیبنوتیزم ، طب سوزنی و یا شرکت در برنامه گروهی ترک سیگار.

فعالیت های فیزیکی خود را در محدوده ای که پزشکتان تجویز می کند انجام دهید. نوع فعالیتی که برای قلبتان تجویز می شود ملایم است مثل تمرینات موزون از قبیل پیاده روی و دوچرخه سواری و شنا.

داروهایی برای درمان نارسایی قلبی:

مصرف داروها معمولا باعث کاهش علایم نارسایی قلبی می شوند. داروهای مورد استفاده در درمان نارسایی قلبی عبارت اند از:

دیورتیک ها، ادرارآورها، داروهای بلوکه کننده ACE، دیژیتال ها، و بتابلاکرها.

دیورتیک ها:

دیورتیکها یا قرصهای مدر باعث افزایش دفع نمک و آب از طریق کلیه می شود. بنابراین در رفع تورم قوزک پا و تنگی نفس موثر خواهند بود.داروهای مدر گاهی باعث دفع مقدار زیادی پتاسیم از طریق ادرار می شوند. این مشکل را می توان با اضافه کردن ترکیب دارویی دیگر در همان قرص حل کرد.

داروهای مدر گاهی باعث انقباض ماهیچه  پا می شوند. همچنین مصرف این داروها باعث تکرر ادرار و لزوم دفع ادرار اورژانسی نیز می شوند. این حالت وضعیت مناسبی نیست و باید برای خوردن این قرص ها زمان مناسبی در نظر بگیرید.

بلوکه کننده ACE:

این داروها تاثیرات زیادی بر گردش خون خواهند داشت که از جمله می توان به اثر آرام بخش آنها روی شریان ها اشاره کرد. بدین صورت که در عمل پمپاژ قلب که خون را به همه قسمت های بدن می رساند به قلب کمک می کنند. بلوکه کننده ACE معمولا پیشرفت اساسی در کیفیت زندگی ایجاد می کنند .پزشک سعی می کند داروهایی با دوز پایین را شروع کند که به طور ناگهانی دچار کاهش فشار خون نشوید.

قبل از تجویز پزشک برای اطمینان آزمایش خون می دهد. پس از شروع داروها این آزمایشات به صورت روتین تکرار خواهد شد. برخی بیماران بعد از مصرف این داروها دچار سرفه های شدید می شوند که ممکن است غیر قابل تحمل شوند.همه بیماران قلبی الزاما با این داروها درمان نمی شوند.

دیگوکسین:

دیژیتال یا مشتقات آن در طول سال های متمادی یکی از اساسی ترین درمان های دارویی در نارسایی قلبی است .دیگوکسین هنوز هم برای بیمارانی که ضربان قلبشان سریع و نامنظم است تجویز می شود. این ضربان نامنظم می تواند منجر به بروز مشکل قلبی شود و امروزه این دارو کمتر برای افرادی که ضربان قلب طبیعی و منظم دارند تجویز می شود.با این حال این دارو هنوز هم جایگاه خاصی در درمان بیماران نارسایی قلبی دارددیگوکسین ممکن است باعث کاهش اشتها و حالت تهوع شود. در موارد نادر مصرف این دارو باعث استفراغ ، درد در ناحیه سینه ، بزرگ شدن پستان ها و جوش زدن، تپش و غش کردن می شود.

بتابلاکرها:

در گذشته برخی بر این عقیده بودند که بتابلاکرها برای درمان نارسایی قلبی مناسب نیست. ولی تحقیقات جدید نشان می دهد که مصرف آن برای برخی بیماران مفید است.قبل از شروع درمان باید با یک متخصص قلب مشورت کنید.

جراحی :

همیشه نمی توان مشکل قلبی را با درمان دارویی حل کرد. اگر درمان دارویی فایده نداشته باشد ، یک راه پیوند قلب است.پیوند قلب گاهی تنها روش موفق برای درمان بعضی نارسایی های قلبی است. متاسفانه این روش برای همه بیماران مناسب نیست.همچنین با توجه به تعداد اندک اهدا کننده های قلب، پیوندهای انجام شده بسیار محدودند. به همین دلیل مراکز بهداشتی مردم  به گرفتن کارت اهدای قلب تشویق می کنند.

نارسایی قلبی و کیفیت زندگی:

خستگی و تنگی نفس علایم مشترکی در نارسایی قلبی به شمار می آید. در بعضی افراد که به این مشکل دچار می شوند انجام فعالیت های طبیعی دچار اختلال می شود.برخی از افراد متوجه تغییر حالشان می شوند و خیلی بیش از حد احساس افسردگی می کنند و برخی درد می کشند.حتما پزشک را در جریان حالتان گذاشته و با او مشورت کنید.

پزشکان درمانی را در نظر می گیرند که به بهبود شما بیشتر کمک می کند . گاهی ممکن است پزشک معالج شمارا به متخصص دیگری ارجاع دهید. برای مثال چنانچه نفس تنگی دارید یک فیزیوتراپ می تواند به شما در بهبود وضعیت تنفسی تان کمک کند.

یک مشاور به شما کمک می کند که چگونه با مشکل قلبی تان کنار بیایید. ضمنا پزشک خانوادگی ممکن است شما را به یک مشاور معرفی کند و یا این پیشنهاد ممکن است از طرف بیمارستان به شما داده شود.

مشاوره به خصوص برای بیماران افسرده بسیار مفید خواهد بود. البته پزشک معالج شما هم می تواند برای رفع حالت افسردگی برایتان دارو تجویز کند و یا شما را به شرکت در کلاس های تمدد اعصاب معرفی کند.

ارسال دیدگاه