بیماری عروق کرونر

ممکن است پزشک شما به شما گفته باشد که شما دچار بیماری عروق کرونر  شده اید. این بدان معنی است که عروقی که وظیفه خونرسانی به عضله قلب را به عهده دارند، دچار تنگی یا انسداد شده اند.

نشانه ها:

بیماریهای عروق کرونر می تواند باعث آنژین صدری شود. معنای آنژین صدری آن است که ممکن است احساس فشار، تنگی ، سنگینی یا درد در سینه ، بازو، گردن، پشت یا فک داشته باشید. اگر این بیماری تحت درمان قرار نگیرد، میتواند باعث بروز حمله قلبی  شود. حمله قلبی به معنی قطع کامل خونرسانی به عضله قلب و مرگ سلولهای عضلانی قلب است که در اصطلاح به آن سکته قلبی یا انفارکتوس قلبی نیز گفته می شود. علائم حمله قلبی میتواند شامل یک یا چند مورد از علائم زیر باشد:

-آنژین صدری

-تنگی نفس

-تعریق

-ضعف وخستگی

چگونه عوامل خطرزای قلبی را کاهش دهیم؟

انجام این امر خیلی دور از انتظار نیست ، البته عواملی نیز وجود دارد که در کنترل واختیار شما نمیباشند که از آن جمله میتوان به سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی اشاره کرد.اما ریسک فاکتورهایی نیز وجود دارند که شامل عاداتی هستند که شما میتوانید آنها را کنترل نمایید. مانند: سیگار کشیدن، ایستاده غذا خوردن، بی تحرکی و عدم ورزش کافی. با تغییر این عادات میتوان به کاهش ریسک بیماری و بهبود کیفیت زندگی کمک کرد.در ضمن می توان با درمان به موقع و صحیح دیابت ، فشار خون و چربی خون به این امر کمک کرد.

قلب یک عضو ماهیچه ای  با اندازه تقریبی مشت بسته هر انسان میباشد.

این پمپ ماهیچه ای با پمپاژ دائم خون به رگها باعث رسیدن اکسیژن به تمامی سلولها میباشد و برای این کار نیاز به تغذیه دائم از خون پر از اکسیژن دارد. ششها تامین کننده اکسیژن خون میباشند.برای خونرسانی به قلب باید خون اکسیژن دار از قلب وارد عروق کرونر شده تا ماهیچه پر کار قلب به اندازه کافی مشروب شود.

. آئورت باعث خونرسانی از قلب به کلیه اندامها میشود. عروق کرونر از شریان آئورت  جدا شده و به قلب خون رسانی می کنند.شاخه های کوچکتر عروق کرونر با نفوذ به عضله های قلب به آن خونرسانی می کنند.در صورت سالم و باز بودن این عروق کل قسمتهای عضله قلب با خون اکسیژن دار سیراب می شوند.

در صورت تنگی یا انسداد عروق و شاخه های کوچکتر کرونرکه باعث جلوگیری از رسیدن خون به قلب میشود این بیماری بوجود می آید.

بیماری عروق کرونر به علت آترواسکلروز( بیماری تصلب شرایین یعنی سخت شدن رگها) بوجود می آید.آترواسکلروز توسط تشکیل یک پلاک چربی در دیواره داخلی رگ که باعث تنگی یا انسداد رگ و ممانعت از رسیدن خون به قلب میشود، بوجود می آید. در این مواقع قلب قادر به خونرسانی به عضله قلب بخصوص در مواقعی که نیاز بیشتری میباشد(مثلاً ورزش کردن) ،نیست.

عواملی چون فشار خون بالا، سیگار کشیدن و بالارفتن سطح کلسترول خون موجب بوجود آمدن پلاک تنگ کننده و باعث آسیب به عروق کرونر و شروع بیماری میشوند.

با بزرگ شدن پلاک،قطر کرونر و جریان خون به عضله قلب نسبتاً کاهش پیدامی کند که باعث احساس ملایمی چون درد یا سنگینی در قفسه سینه میشود.

شریان کرونر ممکن است به علت بزرگ شدن یا لخته شدن خون بسته شود. در این شرایط خون به عضله قلب نخواهد رسید و ممکن است سکته قلبی ( انفارکتوس قلبی) رخ دهد.

آمادگی جهت انجام اقدامات تشخیصی-درمانی بیماریهای کرونر

پزشک قلبتان درباره خطرات و فوائد انجام اقدامات و همچنین چگونگی آمادگی برای انجام عمل با شما صحبت خواهد کرد.مشکل قلبی شما توسط کاتتریسم (آنژیو گرافی) قلبی تشخیص داده میشود.

اقدامات تشخیصی-درمانی بیماریهای عروق کرونر

اقدامات تشخیصی-درمانی عروق کرونر در اتاقی مجهزبه نام کاتتریسم یا کت لب انجام میگیرد. این عمل توسط یک لوله طویل ، بسیار باریک و منعطف به نام کاتتر که در رگ دست و یا پا قرار داده شده و به سمت قلب هدایت شده انجام میشود. از طریق کاتتر به تشخیص و حتی درمان بیماری عروق کرونری می پردازند.

ابتدا محل ورود کاتتر به داخل رگ با تزریق ماده بی حسی، بی حس میشود.

یک لوله کوتاه  از قبل در محل ورود کاتتر قرار میگیرد که دارای فشاری زود گذر است.پس از ورود کاتتر از داخل لوله میتوان حرکت آن را با کمک اشعه x بر روی صفحه مانیتور بدون هیچ دردی مشاهده کرد.محلول کنتراست ( ماده رنگی) که با کمک اشعه x قابل مشاهده میباشدداخل کاتتر تزریق میشود باعث مشاهده عروق کرونر را از طریق آنژیو گرام میشود.. شاید به مدت 10 ثانیه بدنتان گرم شود ،اماگذراست.

مدت زمان آنژیو گرافی بسیار کوتاه است ولی پس از انجام آن باید چند ساعت در بیمارستان استراحت کنید.

در صورتی که دارو مصرف می کنید از چند روز قبل پزشک خود را در جریان بگذارید ( به خصوص داروهای دیابت و وارفارین)

دانستن خطر انجام این اقدامات

این خطرات عبارتند از:

-خونریزی یا لخته شدن خون داخل رگ

-بیرون کشیده شدن یا گرفتگی کاتتر

-حساسیت به مواد کنتراست استفاده شده در حین انجام عمل

-اختلال ریتم قلبی

-حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ (بسیار نادر)

آنژیو پلاستی با بالون

در طول آنژیو پلاستی، یک کاتتر راهنما داخل کرونری که دچار تنگی شده است میشود. یک سیم راهنما از این کاتتر عبور کرده و در نقطه تنگی کرونر قرار میگیرد. پزشک سیم راهنما را از طریق صفحه نمایش مشاهده میکند.کاتتر بالون از داخل کاتتر راهنما عبور داده میشود. سپس از طریق سیم راهنما هدایت شده تا به محل تنگی کرونر برسد.بالون به مدت کوتاهی ابتدا باد شده و سپس  خالی میشود این کار باعث میشود که پلاک تنگ کننده کرونر به دیواره رگ فشرده شود. ممکن است هنگامی که بالون باد میشود شما احساس درد در سینه کنید. در صورت بروز این مشکل به پزشکتان اطلاع دهید.سپس یک استنت در محل تنگی قرار داده شود. در آخر کاتتر و سیم راهنما از رگ خارج میشوند. با فشرده شدن پلاک تنگ کننده کرونر ،  جریان خون کرونر به قلب افزایش میابد.

استنت یک لوله کوچک فلزی و قابل انعطاف به اشکال مختلف است. شکل آن میتواند حلقوی و یا بصورت یک فنر سیمی باشد. بعد از آنژیوپلاستی با بالون یک استنت در محل تنگی قرار میگیرد که احتما تنگی مجدد را کم می کند.

استنت بر روی یک کاتتر بالون دار قرار می گیرد. کاتتر همراه استنت توسط سیم راهنما هدایت می شود. کاتتر به منطقه ای از کرونر که تنگ است، هدایت می گردد.بالون سر کاتتر باد شده تا استنت باز شود. این کار همچنین باعث خواهد شد که پلاک کرونر فشرده شود. هنگامی که استنت بطور کامل باز شد، کاتتر و سیم راهنما خارج می شوند.استنت در محل خود قرار می گیرد و از تنگ شدن مجدد کرونر جلوگیری می کند.

پزشک شما ممکن است به شما توصیه کند بعد از استنت گذاری از داروی پلاویکس ( کلوپیدوگرل ) استفاده کنید. این درمان مانع از لخته شدن خون بر روی استنت می شود. بهتر است شما آسپرین را به منظور جلوگیری از لخته شدن خون بطور دائم مصرف کنید.

پس از انجام اقدامات فوق ، شما به بخش مراقبت های ویژه قلبی (CCU) یا اتاق ریکاوری مخصوص منتقل می شوید. در آنجا شما لازم است که به مدت چند ساعت، در حالت درازکش استراحت کنید. با توجه به اینکه برای شما کدامیک از اعمال گفته شده صورت گرفته باشد، در همان روز مرخص شده یا یک شب در بیمارستان خواهید ماند.

به منظور جلوگیری از خونریزی ممکن است تا چند ساعت بعد از عمل، شیت از محل خود خارج نشود. محل شیت برای 15 دقیقه تحت فشار قرار می گیرد. این کار از خونریزی جلوگیری خواهد کرد. یک پرستار بطور مرتب نبض و فشار خون شما را کنترل می کند؛ او همچنین محل شیت را از نظر خونریزی بررسی می کند. موقعی که شما در بیمارستان بستری هستید، وضعیت قلبتان از طریق مونیتور کنترل می شود. رگ گرفته شده از بازو یا دست شما برای تزریق سرم و دیگر مایعات یا داروهای لازم برای چند ساعت بعد از اقدامات ذکر شده نگه داشته می شود.

پرستار را مطلع کنید:

اگر دچار درد سینه شده یا احساس ناراحتی در محل ورود کاتتر کنید.

اگر در بازو، یا پایی که محل ورود کاتتر است، احساس سردی یا کرختی کنید.

اگر احساس گرما یا رطوبت در اطراف محل کاتتر کنید، که این می تواند نشانه خونریزی باشد.

اگر محل ورود کاتتر دچار تورم شود.

شما ممکن است در زیر پوست محل ورود کاتتر یک برآمدگی به اندازه یک دانه زیتون داشته باشید. ممکن است در همان نقطه خارش وجود داشنته باشد. این مسئله عادی است و اغلب طی چند هفته به تدریج ناپدید می شود. شما می توانید یک یا دو روز پس از ترخیص از بیمارستان به فعالیت طبیعی خود بازگردید. سعی کنید در ابتدا فشار زیادی به خود وارد نکنید. قبل از آن که شما ورزش کردن یا فعالیت سنگین را شروع کنید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

ویزیت های بعدی

جهت بررسی وضعیت قلبی تان بطور منظم به پزشک خود مراجعه کنید. این ویزیت ها بهبود وضعیت شما را نشان خواهد داد. در بعضی از بیماران ممکن است کرونرهای درمان شده مجدداً تنگ شوند. شایعترین زمانی که ممکن است این اتفاق رخ دهد، در طول 6 ماه اول بعد از انجام آنژیوپلاستی خواهد بود. پزشکتان ممکن است در طول این مدت برای شما آزمایشاتی درخواست کند. این آزمایشات نشان خواهند داد که آیا کرونر شما هنوز باز است یا خیر.

پزشکتان را مطلع کنید

اگر در محل ورود کاتتر درد، تورم، قرمزی، خونریزی یا نشت مایع داشته باشید.

اگر دچار آنژین صدری شدید.

اگر در بازو یا پایی که محل ورود کاتتر بوده است، احساس درد شدید سردی یا تغییر رنگ آبی داشته باشید.

اگر در ادرارتان خون مشاهده کنید یا شاهد تغییر رنگ مدفوع باشید.

اگر شاهد هرگونه خونریزی در جایی از بدن بوده بخصوص اگر تحت درمان با آسپرین باشید.

دانستن خطر انجام این اقدامات

این خطرات عبارتند از:

-خونریزی یا لخته شدن خون داخل رگ

-بیرون کشیده شدن یا گرفتگی کاتتر

-حساسیت به مواد کنتراست استفاده شده در حین انجام عمل

-اختلال ریتم قلبی

-حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ (بسیار نادر)

بازتوانی و توانبخشی قلبی

پزشک شما ممکن است انجام برنامه های بازتوانی و توانبخشی قلبی را به شما توصیه کند. این برنامه ها به شما کمک خواهد کرد که سلامت قلبتان را افزایش دهید. همچنین به شما کمک می کند تا عوامل خطرزا را کم کنید.

برنامه های بازتوانی قلبی

-کاهش فشار خون بالا

-ورزش کردن

-ترک سیگار

-کاهش وزن اضافی

-کاهش کلسترول بالای خون

کنترل کردن بیماری قند

-کاهش استرس ها

-تغییر مناسب عادتها

تغییر مناسب عادتها به منظور داشتن قلبی سالم

انجام اعمال تشخیصی درمانی قلبی که قبلاً به آنها اشاره شد، به شما کمک خواهد کرد تا علائم ونشانه های بیماری قلبی تان بر طرف شود. از طرف دیگر لازم است شما یکسری از عادات زندگی تان را تغییر دهید. این تغییر عادات میتواند باعث افزایش سلامت قلب شما شده یا اینکه از بدتر شدن وضع قلبی تان جلوگیری کند. مهمترین تغییر عاداتی که که میتواند به وضعیت قلبی شما کمک کند، عبارتند از : ورزش کردن، تغذیه صحیح و ترک سیگار

ورزش کنید تا قلبی سالم داشته باشید

مانند هر ماهیچه ای که با ورزش کردن قویتر میشود، ماهیچه قلب شما نیز با ورزش کردن قدرتمندتر خواهد شد. از طرف دیگر ورزش کردن باعث کاهش کلسترول خون، کاهش استرس و همچنین کاهش وزن اضافی شما خواهد شد. اما حتما قبل از شروع به ورزش در مورد آن با پزشک قلبتان مشورت کنید. او مینواند ورزشهایی را که برایتان مناسب است به شما توصیه کند. موارد زیر به شما کمک خواهد کرد تا بتوانید ورزش مناسبی انجام دهید.

شروع ورزشهای مناسب

-ورزشهایی را انتخاب کنید که طی آن قلب و ریه شما نسبت به وضعیت استراحت فعالیت بیشتری داشته باشد. از طرف دیگر آن ورزش مورد علاقه شما باشد. مناسبترین این ورزشها عبارتند از :

پیاده روی، شنا، دوچرخه سواری و نرمش ها.

-آرام شروع کنید. در ابتدا 3 بار در هفته و هر بار به مدت 5 تا 10 دقیقه ورزش کنید.

-در صورتی که با ورزش کردن احساس راحتی و آرامش میکنید،میتوانید هر هفته مدت ورزش کردن را کمی افزایش دهید.

-ورزش کردن را آنقدر افزایش دهید تا به 4 تا 5 بار در هفته و هر بار به مدت 20 تا 40 دقیقه برسد.

-وضعیت برنامه ورزشی و تغییرات آن را به طور منظم ثبت کنید.

-اگر در طول انجام حرکات ورزشی دچار آنژین صدری شدید، ورزش کردن را متوقف کنید. از درمانهای ضد آنژین توصیه شده به شما استفاده کنید ودر اولین فرصت به پزشک قلبتان مراجعه کنید.

تغذیه مناسب برای داشتن قلبی سالم

پزشک شما ممکن است تغییراتی را در برنامه غذایی به شما توصیه نماید. تغییرات غذایی مناسب شامل مواردی هستند که در ارتباط با مشکل قلبی شما باشد و همچنین نیازهای شخصی  شما را برآورده سازد. اما اغلب مردم میتوانند با مصرف چربی ونمک کمتر ومصرف غذاهای با فیبر بیشتر ( میوه و سبزی) به سلامت قلب خود کمک کنند. تغییرات غذایی را بصورت زیر شروع کنید.

تغییرات غذایی مناسب

-از گوشت قرمز و پر چربی کمتر استفاده کنید. بیشتر از گوشت سفید مانند ماهی استفاده کنید.

-در موقع تهیه غذا از چربیهایی مانند کره ومارگارین (روغن جامد) کمتر استفاده کنید. در صورت لزوم میتوانید از روغن زیتون استفاده کنید.

-در هنگام طبخ غذا از مصرف نمک خودداری و حتی آن را از سر سفره بردارید.

ترک سیگار

ترک سیگار از بهتری راههای جلوگیری از پیشرفت بیماری است. سیگار باعث کاهش جریان خون به قلب و تسریع تشکیل پلاک و تنگی عروق کرونر میشود. همچنین خطر بروز سکته قلبی را افزایش میدهد. نکات زیر جهت ترک سیگار کمک میکند.

چگونه سیگار کشیدن را ترک کنیم

-ابتدا باید جهت ترک تصمیم قاطع بگیریم

-شخص مناسبی را که باعث ترک سیگار شما میشود پیدا یا به گروه های حمایت کننده برای ترک سیگار ملحق شوید.

-از پزشکتان بخواهید با استفاده از چسب نیکوتین و داروهای مناسب ترک سیگار کمکتان کند.

-به محض تمایل به کشیدن سیگار تکه ای هویج یا کرفس یا قطعه ای نبات میل کنید.

لیستی از دلائلی که با توجه به آنها تصمیم به ترک سیگار گرفته اید، تهیه کنید و هر گاه تمایل به کشیدن سیگار پیدا کردید آن را بخوانید.

ارسال دیدگاه