آنوریسم آئورت شکمی

به گشاد شدن قسمت داخل شكمى شريان آئورت، آنوريسم آئورت شكمى گفته مي شود. آنوريسم آئورت شكمى معمولأ تا موقعى كه دچار پارگى نشود علامتى براى بيمار ايجاد نمى كند ولى در صورت پاره شدن ريسك بالاى مرگ و مير دارد. این بیماری تا وقتى كه قطر ديواره آئورت داخل شكم به ٥.٥ سانتى متر نرسيده معمولأ  از ريسك پايينى برخوردار است و احتمال پاره شدن آنوريسم بسيار اندك است. در صورتى كه قطر آنوريسم به بالاى ٥.٥ سانتى متر رسيده باشد توصيه به ترميم إنوريسم با جراحى و يا روشهاى آندو واسكولار ميشود.

شريان آئورت

بزرگترين شريان داخل بدن است كه از قلب شروع شده و خون را به قفسه سينه و شكم منتقل ميكند، در اين مسير شريانهاى زيادى از آئورت جدا ميشوند. در ناحيه لگن آئورت به دو شاخه تقسيم ميشود كه هركدام از آنها به يكى از اندامهاى تحتانى خون رسانى مى كنند

آنوريسم چيست؟ 

آنوريسم به گشاد شدن ديواره شريان اطلاق ميشود. ديواره آنوريسم ضعيفتر از ديواره طبيعى شريان است و فشار خون داخل شريان باعث گشاد شدن اين قسمت ضعيف ميشود. در تمام شريانهاى موجود در بدن انسان احتمال بروز آنوريسم وجود دارد ولى شريان آئورت بيشترين ريسك و احتمال بروز آنوريسم را در بين شريانهاى بدن دارد. اكثر اين آنوريسمها در قسمت شكمى اين شريان رخ ميدهند .قطر شريان آئورت درحالت عادى حدود ٢٠ ميلى متر ( ٢ سانتى متر) است اگر اين اندازه بيشتر از ٣٠ ميلى متر شود اصطلاح آنوريسم به آن اطلاق ميشود. وقتي  يك شريان حالت آنوريسم به خود ميگيرد بتدريج اندازه آن بزرگتر خواهد شد. سرعت بزرگ شدن آن از فرد به فرد متغير است ولى بصورت ميانگين سالانه ده درصد افزايش قطر مشاهده ميشود.

دلايل ايجاد آنوريسم آئورت چيست؟

دليل اصلى ايجاد آنوريسم آئورت بصورت كامل مشخص نيست.آنوريسم آئورت معمولأ در افراد بالاى ٦٠ سال ديده ميشود، پس ميشود گفت كه سن يك عامل تعيين كننده است

ديواره رگها از عضلات صاف تشكيل شده اند و مواد elastin و collagen وظيفه تقويت ديواره رگها را دارند. در افرادى كه بدلايل مختلف از جمله بيمارى اين دو ماده دچار تغيير و كاستى ميشوند ديواره رگ ضعيفتر شده و احتمال بروز آنوريسم افزايش ميابد.

عوامل ژنتيكى در بروز آنوريسم آئورت اهميت دارند. در صورتى كه يكى از افراد خانواده تان دچار بيمارى آنوريسم آئورت شده باشد احتمال بروز اين بيمارى در شما نيز بيشتر از ديگر افراد جامعه است.

سيگار، فشار خون بالا، ديابت، بالا بودن كلسترول خون، كم بودن فعاليت هاى بدنى و چاقى عواملى هستند كه ميتوانند باعث بروز و سرعت در رشد آنوريسم آئورت شوند.

شيوع آنوريسم آئورت در جامعه چقدر است؟

از هر ١٠٠ مرد بالاى٦٥ سال چهار نفر و از هر ١٠٠ خانم بالاى ٦٥ سال يك نفر دچار آنوريسم آئورت ميشوند.

اهميت آنوريسم آئورت و مهمترين خطرات آن چيست؟

بيشترين ترس در آنوريسم آئورت پاره شدن ديواره آن است. پاره شدن آنوريسم باعث خونريزى شديد داخل شكم مي شود و ميتواند باعث مرگ و مير شود.

علايم آنوريسم آئورت چيست؟

در موقع تشخيص آنوريسم آئورت از هر ده مورد هفت مورد هيچ علامت خاصى ندارند و آنوريسم بصورت كاملأ اتفاقى تشخيص داده شده است. بزرگتر شدن آئورت تا موقعى كه فشار بر روى ارگانهاى اطراف وارد نميكند و علايم فشارى ايجاد نكند مشكل خاصى براى بيمار ايجاد نخواهد كرد. در بعضى مواقع بيمار از درد خفيف كمر و شكم شاكى است و معمولأ اين علايم به بيماريهاى ديگر ارتباط داده ميشود. در افرادى كه چاق نيستند يك توده نبض دار قابل لمس است.

در بعضى از موارد قطعات جدا شده از آنوريسم بصورت لخته در شريانهاى كوچكتر مي نشيند و باعث ايجاد عوارض مهمى شده و حتى ميتوانند باعث ايجاد گانگرن و قطع عضو شوند.

در مواقع پارگى آنوريسم درد شديد پشت، كمر و شكم اتفاق ميافتد. خونريزى شديد داخل شكم باعث افت شديد فشار خون و شوك و مرگ و مير ميشود.

آنوريسم آئورت چگونه تشخيص داده ميشود؟

احساس توده نبض دار در معاينه ميتواند اولين قدم در تشخيص آنوريسم آئورت شكمى باشد، گرچه اكثر آنوريسم ها كوچكتر از آن هستند كه در معاينه قابل لمس باشند

بهترين و ساده ترين راه براى تشخيص آنوريسم آئورت شكمى سونوگرافى است. اندازه آنوريسم هم با استفاده از سونوگرافى  قابل اندازه گيرى است

براى بررسى دقيقتر استفاده از سى تى اسكن و يا سى تى آنژيو گرافى لازم است، بويژه اگر بررسى عروق كليوى و ديگر عروق داخل شكم لازم باشد حتمأ بايد از اين روشها استفاده كرد.

احتمال پاره شدن آنوريسم شكمى چقدر است؟ 

با افزايش اندازه آنوريسم ريسك پاره شدن آنوريسم هم افزايش ميابد.

ريسك پاره شدن آنوريسم در افراد سيگارى، خانمها، بيماران فشار خونى و افراد با سابقه فاميلى آنوريسم بيشتر از بقيه است.

آيا همه افرادى كه آنوريسم آئورت شكمى دارند احتياج به جراحى دارند؟

خير. عمل جراحى آنوريسم آئورت يك جراحى با ريسك بالا است و عوارض بسيارى ميتواند داشته باشد و فقط براى افراد در معرض ريسك بايد انجام شود. اگر اندازه آنوريسم آئورت كوچك باشد ريسك پاره شدن آن هم كم است و بهتر است بيمار تحت كنترل متناوب قرار گيرد. ترميم  آنوريسم براى آنوريسم هاى بالاى ٥٥ ميلى متر توصيه ميشود. در نظر داشته باشيد كه پاره شدن آنوريسم آئورت شكمى داراى ريسك مرگ و مير بالاى ٨٥ درصد است.

چه نوع درمانهايى براى ترميم آنوريسم آئورت وجود دارد؟

دو نوع درمان براى آنوريسم آئورت وجود دارد:

١- عمل جراحى باز كه در آن از طريق شكم به شريان دسترسى پيدا شده و بعد از باز كردن شريان با استفاده از گرفتهاى عروقى ترميم آنوريسم انجام ميشود.

٢- در روش جديدتر كه به روش اندو واسكولار مشهور است بدون باز كردن شكم از طريق برشهايى كوچك كه در كشاله ران داده ميشود ترميم آنوريسم انجام ميشود . در اين روش وارد حفره شكم نمي شويم و در نتيجه از عوارض كمترى برخوردار است و بيمار دوره بهبودى كوتاهترى در بيمارستان دارد و معمولأ زودتر به فعاليتهاى روزانه خود باز ميگردد

ديگر اقدامات لازم و احتياطى چيست؟

اگر شما آنوريسم آئورت داريد، مطميننأ درجاتى از آترواسكلروز هم در ساير عروق شما وجود دارد و ريسك گرفتگى شريانهاى بقيه نقاط بدنتان هم وجود دارد و اين شما را در معرض ابتلا به سكته قلبى و مغزى قرار ميدهد. پس شما بايد اقدامات احتياطى جهت جلوگيرى از موارد فوق را حتمأ بايد انجام دهيد.حتما بايد رگ هاي قلبتان نیز بررسي گردد

. تغذيه سالم شامل محدوديت استفاده از چربى و نمك.

. اگر توانايى انجام ورزش داريد بصورت مرتب ورزش كنيد.

وزن خود را كاهش دهيد.

. سيگار را قطع كنيد

. در مصرف الكل زياده روى نكنيد.

. در صورتى كه دچار فشار خون بالا، ديابت، بالا بودن كلسترول  هستيد حتمأ تحت نظر پزشك موارد فوق را كنترل كنيد.

. در اين موارد استفاده از داروهاى ضد چربى و آسپيرين توصيه ميشود.

  

ارسال دیدگاه